ჯიმი ჯალიაშვილი: ჩვენ ტერიტორიები რუსეთის ერთპიროვნული გადაწყვეტილებით არ დაგვიკარგავს

ბოლო დროს განვითარებული მოვლენების შესახებ გვესაუბრება პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ჯიმი ჯალიაშვილი.
- ბატონო ჯიმი, უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ საზოგადოებისა და, განსაკუთრებით, ოპოზიციის დიდმა ნაწილმა ლამის გულუბრყვილოდ ირწმუნოს, რომ, ხვალ თუ არა, ზეგ მაინც სააკაშვილსა და მის გარემოცვას წმინდა მარტინის დღე გაუთენდებათ. ისე, თავის დროზე “ვარდების რევოლუციამ” “ნარინჯისფერ რევოლუციას” მისცა ბიძგი და როგორ ფიქრობთ, რამდენად დიდია შანსი, რომ ახლა პირიქით მოხდეს?
- დავიწყოთ იმით, რომ “ნარინჯისფერ რევოლუციაზე” საქართველოს არანაირი გავლენა არ მოუხდენია, ვინაიდან თვითონ “ვარდების რევოლუცია”, რომლითაც ასე ამაყობს დღეს ჩვენი ხელისუფლება, არ ყოფილა ქართული პროექტი. ამას თავიდანვე ყველა ხვდებოდა, მაგრამ გამომდინარე იქიდან, რომ საზოგადოებას დიდი არჩევანის საშუალება არ ჰქონდა, მაშინ ბევრისთვის მისაღები აღმოჩნდა ის, რასაც სააკაშვილი და მის გარშემო მყოფნი გვთავაზობდნენ. დღეს უკვე სულ სხვა ვითარებაა - ხალხი, როგორც იქნა, გამოვიდა რევოლუციური ეიფორიიდან და უკვე არავის სჯერა იმ ზღაპრების, რომ, შევალთ თუ არა ნატოში, ტერიტორიებიც დაგვიბრუნდება და რუსეთიც უფრო დამთმობი, ლმობიერი გახდება ჩვენ მიმართ...
რაც შეეხება კითხვას, რა გავლენას მოახდენს უკრაინაში განვითარებული მოვლენები ჩვენს შიდა პროცესებზე, ჩემი აზრით, ეს იქნება ძალიან მნიშვნელოვანი ბიძგი მთელი რიგი დემოკრატიული პროცესებისა, მაგრამ, ვფიქრობ, საბოლოო სიტყვა მაინც ჩვენს საზოგადოებას, ხალხს ეკუთვნის... მით უფრო, დღეს უკვე საკმაოდ მომწიფებულია ის ვითარება, როცა პოლიტიკური პარტიები ნათლად აცნობიერებენ, რომ მხოლოდ ერთ პოლუსზე - დასავლეთზე მიტმასნა ჩვენთვის ძალიან წამგებიანი და არახელსაყრელია. ახლა მთავარია, ეს კურსი შენარჩუნდეს და ყველა პოლიტიკური სუბიექტი ცალსახად ერთი პოლუსის - რუსეთისკენ არ გადაბარგდეს, თუ ასე მოხდა, ისეთივე სურათს მივიღებთ, რაც დღეს გვაქვს - კარგი ურთიერთობა დასავლეთთან, ხოლო უკიდურესად დაძაბული ჩვენს ჩრდილოელ მეზობელთან. ასეთი საგარეო პოლიტიკური კურსის მატარებელი საქართველო, თავის მხრივ, თვითონ რუსეთისთვისაც ძალიან რთული იქნება სათანამშრომლოდ, ვინაიდან მის ინტერესებში არ შედის, რომ ჩვენ ვიყოთ დიდ სახელმწიფოთა შორის ინტერესთა დაპირისპირების ასპარეზი. ეს თავისთავად არ შედის ჩვენს ინტერესებშიც და, აქედან გამომდინარე, შეიძლება ითქვას, რომ დღესდღეობით ჩვენსა და რუსეთის წინაშე ერთი და იგივე ამოცანა დგას - ის იბრძვის ერთპოლუსიანი სამყაროს წინააღმდეგ, ჩვენ კი სწორედ ორპოლუსიანი სამყარო გვჭირდება...
მისასალმებელია, რომ დღევანდელი ჩვენი ოპოზიციის დიდი ნაწილი ამას ემხრობა და ამ მიმართულებით საკმაოდ სერიოზულ ნაბიჯებსაც დგამს...
- თუმცა ოპოზიციაში მრავლად არიან ადამიანები (თუნდაც ნოღაიდელი, ბურჯანაძე და სხვები), რომლებიც სულ რაღაც ერთი წლის წინათ რუსეთთან კეთილმეზობლური ურთიერთობის დამყარებას შეუძლებლად მიიჩნევდნენ და კრემლის მესვეურებს წყევლა-კრულვას უგზავნიდნენ. დღეს ეს ხალხი სულ სხვა ხმაზე მღერის. როგორ ფიქრობთ, რამდენად სანდონი არიან ისინი ჩვენთვისაც და რუსეთისთვისაც?
- ეს საკითხი ძალიან აქტუალურია და, ალბათ, სავსებით ლოგიკურია, რომ ამ კითხვას ხშირად სვამენ, ვინაიდან როცა ესა თუ ის პოლიტიკური პარტია წელიწადში სამჯერ, ოთხჯერ იცვლის პოზიციას, თანაც არსებითად მნიშვნელოვან საკითხებზე, თავისთავად განაპირობებს საზოგადოების უნდობლობას მისდამი. ეს ეხება ნოღაიდელსაც და, განსაკუთრებით, ბურჯანაძეს, რომლის რეიტინგიც ბოლო დროს კატასტროფულად დაეცა.
ვფიქრობ, ყოველივე ზემოთქმულის გამო, მათი როლი გრძელვადიან პოლიტიკაში შესუსტდება, თუმცა უნდა ითქვას, რომ ის ნაბიჯები, რაც ნოღაიდელმა და მის გარშემო გაერთიანებულმა პარტიებმა ბოლო დროს გადადგეს, გარკვეულწილად შეიძლება წაადგეს ჩვენს ქვეყანას, ანუ ვგულისხმობ იმას, რომ მათ, ნებით თუ უნებლიეთ, გააკეთეს ძალიან გაბედული სვლები და გახსნეს დღემდე ფაქტობრივად ჩაკეტილი სივრცე რუსეთთან, რითაც, შეიძლება ითქვას, გაჩნდა შესაძლებლობა, რომ ჩვენს შორის ურთიერთობა კვლავ აღდგეს. სხვა თუ არაფერი, ამით ის მაინც გაკეთდება, რომ დანარჩენი პარტიებისთვის გზა გაკვალული იქნება, ადრე თუ გვიან, როცა დრო მოვა, რომ აღვადგინოთ დიალოგი მეზობელ სახელმწიფოსთან, შეიძლება ყველაფერი ნულიდან დასაწყები არ გვექნეს.
- ორადორი პარტია, რომელიც ნოღაიდელთან თანამშრომლობაზე უარს ამბობს, “მემარჯვენეები” და “რესპუბლიკელები” არიან. როგორ ფიქრობთ, რაიმე ძველი წყენა ახსოვთ გამყრელიძესა და უსუფაშვილს ყოფილი პრემიერისგან, თუ იმდენად გულანთებული პატრიოტები არიან, რომ სამშობლოს მოღალატესთან პირის შეკვრა მართლა “კუდიანების საქმედ” მიაჩნიათ?
- არ ვიცი, რა წყენას გულისხმობთ, მაგრამ, სამწუხაროდ, დღესდღეობით საქართველოში საკმაოდ ბევრია ინტელექტუალურად სუსტი პარტია. ეს ეხება “რესპუბლიკელებსაც”, “მემარჯვენეებსაც” და ნოღაიდელის პარტიასაც... ვფიქრობ, მომავალში, ალბათ, ახლო მომავალში, პოლიტიკური თამაშებიდან უთუოდ გამოითიშებიან გაუგებარი იდეოლოგიისა და სახელწოდების სუბიექტები.
- კონკრეტულად რომელ სუბიექტებს გულისხმობთ?
- იმ სუბიექტებს, პარტიებს, რომელთა სახელწოდებებშიც ფიგურირებს სიტყვები: დემოკრატია, თავისუფლება და ა.შ. ოღონდ ფიგურირებს არა მკაფიოდ, არამედ ლოზუნგების დონეზე.
დემოკრატია და თავისუფლება - ეს არის იდეოლოგიის ერთი ნაწილი, მაგრამ, როცა ამა თუ იმ პარტიას არ გააჩნია სრულყოფილი, მთლიანი სტრატეგია (და ასეთია დღეს საქართველოში არსებული პარტიების უმეტესობა), ბუნებრივია, მას საზოგადოება მხარს არ დაუჭერს.
- რადგან მხარდაჭერა ახსენეთ, ბარემ ძმებ გაჩეჩილაძეებზეც გკითხავთ. რამდენიმე კვირაა, ტელეეკრანზე კვლავ აქტიურად ჩანს ორივე, მგონი, ისევ ლიდერობას უმიზნებს უფროსი “გრეჩიხა”... როგორ ფიქრობთ, კიდევ რამდენი შეცდომა უნდა დაუშვას ამ კაცმა იმის მისახვედრად, რომ მისმა მატარებელმა, დიდი ხანია, ჩაიარა?
- თავის დროზე ლევან გაჩეჩილაძე საკმაოდ მაღალრეიტინგული ლიდერი იყო და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მან შეძლო კიდეც ამ რეიტინგის შენარჩუნება, მაგრამ შემდეგ ვითარება მკვეთრად შეიცვალა. ვგულისხმობ 2007 წლის 7 ნოემბრის შემდგომ პერიოდს, როცა ოპოზიციურ სპექტრში შიდაგანხეთქილებებმა იჩინა თავი და ლიდერების მიერ ურთიერთსაწინააღმდეგო განცხადებები გაკეთდა. მაშინ ყველაზე მეტად სწორედ გაჩეჩილაძე დაზარალდა, რადგან მან, როგორც ლიდერმა, ყველაზე მეტი პასუ­ხისმგებლობა აიღო თავის თავზე და, შესაბამისად, ყველაზე მეტი იმედგაცრუებაც სწორედ მისგან განიცადა საზოგადოებამ. დღესდღეობით, მგონი, ლაპარაკიც ზედმეტია მის ლიდერობაზე, ვინაიდან, ხალხი მას უკვე მეტ-ნაკლებად იცნობს და თუნდაც ჩვენი უახლოესი წარსულის მაგალითებიდან ყველამ კარგად იცის, რომ ის არ არის საკმარისად პრინციპული პიროვნება; მით უმეტეს, ერთი პერიოდი ლაპარაკი იყო იმაზეც, რომ იგი გარკვეულ ფარულ შეთანხმებაზე წავიდა ხელისუფლებასთან, როცა 7 ნოემბრის მეორე დღეს რიყეზე შეკრებილ მომიტინგეებს დაშლისკენ მოუწოდა. ამასთან, ლევან გაჩეჩილაძე არ არის იმ დონის პოლიტიკური ფიგურა, რომ მუდმივად ლიდერად მოიაზრებოდეს.
- რაც შეეხება კრემლის მესვეურთა ბოლოდროინდელ განცხადებებს, ახლახან მედვედევმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ სააკაშვილი პერსონა ნონგრატად უნდა გამოცხადდეს. თქვენი აზრით, რა ქვეტექსტი შეიძლება ჰქონოდა ამ განცხადებას, ანუ რას ნიშნავს, როცა ერთი ქვეყნის პირველი პირი მეორე ქვეყნის პირველ პირზე ასეთ რამეს ამბობს?
- ეს სიტყვა, რა თქმა უნდა, პოლიტიკური მნიშვნელობითაა ნახმარი და იგულისხმება რამდენიმე განცხადება, რომელიც ომის შემდეგ გააკეთა რუსეთმა. ეს ნიშნავს, რომ კრემლი სააკაშვილს არ ცნობს არჩეულ, ანუ ლეგიტიმურ პრეზიდენტად, მიაჩნია, რომ მისი მმართველობის პირობებში შეუძლებელია რუსეთ-საქართველოს შორის ნორმალური ურთიერთობის დამყარება და, შესაბამისად, არ სურს მასთან არც ერთ საკითხზე ლაპარაკი. ეს არის მკაფიო სიგნალი მოსკოვის მხრიდან როგორც ჩვენი ხელისუფლებისთვის, ისე ჩვენი საზოგადოებისთვის და, ასევე, დასავლეთისთვის, რაც გულისხმობს, რომ რუსეთი მისთვის არსებითი მნიშვნელობის არც ერთ საკითხზე არც დასავლეთთან, მით უმეტეს საქართველოსთან, უპირობო დათმობაზე არ წავა.
- დათმობაზე რომ არ წავა, ამას ისიც მოწმობს, რომ ახლახან საფრანგეთისგან სამხედრო გემი შეიძინა.
- ამ გემის შეძენას რუსეთისთვის არანაირი სამხედრო სტრატეგიული მნიშვნელობა არ აქვს, ამით უბრალოდ მოსკოვმა დაანახა დანარჩენ ევროპას და ამერიკას, რომ ის პატივს სცემს საფრანგეთს და მზადაა მასთან ღია თანამშრომლობისთვის ნებისმიერ სფეროში. თავის მხრივ, საფრანგეთმა თავისი ინტერესების ერთგვარი დემონსტრირება მოახდინა და ამით პირდაპირ მიანიშნა თავის მოკავშირე ნატოს წევრ ქვეყნებს, რომ მისთვის ერთია ალიანსის საერთო მიზნები, ამოცანები, ხოლო მეორე და უფრო მნიშვნელოვანი - მისი ეროვნული ინტერესები...
- ისევ ქვეყნის შიდა პროცესებს დავუბრუნდეთ. ის პოლიტიკოსები, რომლებიც რუსეთთან ურთიერთობის მოგვარების მომხრენი არიან (იგივე ნოღაიდელი, ბურჯანაძე, გაჩეჩილაძე და სხვები), ერთხმად აცხადებენ, რომ ხელისუფლებაში მოსვლის შემთხვევაში, მათი უმთავრესი ამოცანა ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა იქნება. პარალელურად იმასაც ამბობენ, რომ რუსეთთან კეთილმეზობლური ურთიერთობა ვერ იქნება ამის ასპროცენტიანი გარანტი. ცოტა არ იყოს გაუგებარია, თუ მათი პრიორიტეტი ტერიტორიების დაბრუნება და მეზობელ სახელმწიფოსთან ურთიერთობის მოგვარებაა და, თუ მათივე აზრით, ეს ორი რამ ერთიმეორეს არ გულისხმობს, ე.ი. მათ არ აქვთ სრულყოფილი სტრატეგია, თუ როგორ შეიძლება ამ ორი მიზნის ერთდროულად მიღწევა?..
- როცა ლაპარაკია ტერიტორიების დაბრუნებაზე, უნდა ვიცოდეთ, რომ ეს არ არის დამოკიდებული მხოლოდ რუსეთზე, ვინაიდან ჩვენ ეს ტერიტორიები არ დაგვიკარგავს რუსეთის ერთპიროვნული გადაწყდვეტილებით, არამედ დავკარგეთ იმიტომ, რომ მოვწყ­დით აფხაზ და ოს ხალხს. მოდი, ვთქვათ სიმართლე - 1991 წლიდან დღემდე ჩვენ ამ ორ რეგიონს ყველაფერი ვაკადრეთ იმისთვის, რომ განდგომილიყვნენ. და ახლა იმის ნაცვლად, რომ ბოდიშს ვუხდიდეთ, ეს ჩვენი პრეზიდენტი გამოდის და კიდევ ულტიმატუმის ენით ელაპარაკება. არ ვიცი, ვერ ხვდებიან, რომ ასე უფრო ვშორდებით ისედაც დაკარგულ რეგიონებს თუ ხვდებიან და ყველაფერს შეგნებულად აკეთებენ?! ერთი რამ ცხადია - ამ ხელისუფლების უხეში შეცდომების წყალობით, ჩვენ ძალიან დიდი ხნით, მინიმუმ ორმოცდაათი წლით მაინც, დავკარგეთ აფხაზეთიც და ოსეთიც და, რაც დრო გადის, ვფიქრობ, სულ უფრო მცირეა მათი დაბრუნების შანსი.
- მოკლედ, ასეა თუ ისე, ბოლოს მაინც იმ დასკვნამდე მივდივართ, რომ, სანამ ეს ხელისუფლება არ შეიცვლება, ვერც რუსეთთან გვექნება ნორმალური ურთიერთობა, ვერც ტერიტორიებს დავიბრუნებთ და ნატოში შესვლაზე ხომ ლაპარაკიც ზედმეტია. ისე, ყველაფრის მიუხედავად, იუშჩენკომ მოახერხა ხელისუფლებიდან ღირსეულად წასვლა და როგორ ფიქრობთ, მიშას რამდენად დიდი შანსი აქვს, რომ ასევე ღირსეულად გამოეთხოვოს პრეზიდენტის სავარძელს?
- მიშას ჰქონდა ამის შანსი აგვისტოს ომამდე, მაგრამ ომის შემდეგ და, მით უმეტეს, იმის ფონზე, რომ მისი მმართველობის პირობებში რუსეთთან ურთიერთობის გამოსწორების არანაირი შესაძლებლობა არ არსებობს, ძნელია იმაზე ლაპარაკი, თუ რა ნაბიჯები უნდა გადადგას, ნელ-ნელა, ეტაპობრივად რომ გამოვიდეს ჩიხური მდგომარეობიდან და მერე წავიდეს ხელისუფლებიდან ისე, როგორც წავიდა, ვთქვათ, იუშჩენკო. ძალიანაც რომ უნდოდეს წასვლა სააკაშვილს, ახლა ის მოქცეულია წრეში, რომელიც ამის საშუალებას არ მისცემს, ანუ ლაპარაკია იმაზე, რომ სააკაშვილი თვითონ აღმოჩნდა მის მიერ წლების მანძილზე ნაკოწიწები დიქტატურის მძევალი.
ცხადია, რომ ამ ხელისუფლების დამარცხება არჩევნებით შეუძლებელია. სწორედ ეს გარემოება გვაფიქრებინებს, რომ სააკაშვილის პოლიტიკური აღსასრული არ იქნება ლამაზი და ღირსეული, ანუ ისეთი, როგორიც იუშჩენკოს დასასრული იყო...
ეს ჩვენთვის სულაც არ არის სასიხარულო ფაქტი, პირიქით, ძალიან სამწუხაროა, რომ ასეთი ხელისუფლება გვყავს, მაგრამ ახლა ბევრი რამ ჩვენზეცაა დამოკიდებული - თუ ვიბრძოლებთ მკაფიო და კონკრეტული მიზნისთვის, ადრე თუ გვიან მივიღებთ შედეგს; თუ არ ვიბრძოლებთ და გულხელდაკრეფილი ვიჯდებით - ჩვენი მდგომარეობა დღითიდღე გაუარესდება. მერე უკვე ვერანაირი აქტიურობა და მრავალათასიანი მიტინგები ჩვენს პრობლემებს ვეღარ უშველის...